Waarom nu
Samen Meesturen is een programma digitalisering. Een eigen bouwteam ontwikkelt, met AI-hulpmiddelen als Claude Code, samen met de business en de werkvloer nieuwe hulpmiddelen. Iemand stuurt en neemt collega's meteen mee in adoptie, veiligheid, privacy en wat wel en niet mag. Medewerkers bouwen niet zelf, maar ze sturen mee: ze brengen in, denken mee, testen en nemen over. Privacy en security zitten er vanaf het begin in, zodat ze niet achteraf een apart traject worden.
Dit is een denkrichting en een hypothese, geen besluit. De kernhypothese is dat samen ontwikkelen medewerkers beter leert omgaan met privacy, security en AI dan een les of een loket. Geen gelezen bron toetst dat. Meer daarover op Eerlijk over het bewijs.
Zes verschuivingen
| Van | Naar |
|---|---|
| Een vraag steeds opnieuw beantwoorden | Vragen waarom hij terugkomt en de oorzaak wegnemen |
| Ondersteuning als loket | Een bouwteam dat met de werkvloer ontwikkelt en uitlegt |
| Alleen informeren en verzoeken indienen | Tweezijdig werken: co-creatie, spreekuur, demo's en terugkoppeling |
| Privacy en security achteraf | Een vaste kaderstap in elke fase, met adviseurs die vanaf het begin meekijken |
| Verandering van bovenaf | Samen ontwikkelen; het bestuur geeft mandaat, kaders en aandacht |
| Aparte trajecten voor privacy, security en AI | Eén werkwijze van idee tot geborgd |
Dit zijn eigen voorstellen; geen van de zes is getoetst.
Waarom nu
Kosten en afhankelijkheid. Uitgangspunt van dit voorstel, zonder bron: elke extra leverancier kost geld en vergroot de afhankelijkheid. De vraag is waar eigen beheer van kleine hulpmiddelen goedkoper en veiliger is, en waar niet.
Medewerkers gebruiken AI al. Volgens browsermonitoring bij een datapartner van Verizon gebruikte ongeveer 15% van de medewerkers regelmatig (minstens eens per 15 dagen) generatieve AI op bedrijfsapparaten. De meesten van hen deden dat met een niet-zakelijk account (Verizon Business, 2025). In een enquête onder 31.000 kenniswerkers in 31 landen zei 78% van de AI-gebruikers eigen, niet door de werkgever verstrekte AI-hulpmiddelen te gebruiken (Microsoft & LinkedIn, 2024). Let op: beide zijn rapporten van leveranciers en gaan niet specifiek over zorg of gemeenten. Ze laten zien dat dit gebruik voorkomt, niet dat het bij uw organisatie tot schade leidt. Niets doen betekent dus niet automatisch dat er niets gebeurt.
Een les alleen lijkt zwak. In een groot onderzoek bij een Amerikaans zorgbedrijf zag men geen statistisch aantoonbaar verband tussen hoe recent iemand de jaarlijkse training deed en het klikken op gesimuleerde phishing (nepmails). Dit deel was een waarneming, geen experiment met een controlegroep. Training direct na een klik gaf wel een kleine verbetering: gemiddeld ongeveer 1,7 procentpunt minder klikken (Ho e.a., 2025). Het gaat om één organisatie en om klikgedrag. Dit ondersteunt twijfel over losse lessen, niet de stelling dat samen doen het beter doet. Die stelling is onze hypothese.
Verder
- Start: de reis van idee tot geborgd.
- Eerlijk over het bewijs: wat we weten en wat niet.